Investeren in starters levert leraren en de school veel op

Bijna duizend leraren hebben de afgelopen jaren bijzondere LOF-projecten gerealiseerd. In deze serie Hoe is het nu met? blikken we terug met een leraar, schoolleider en LOF-coach op de resultaten. Voor dit tweede artikel spraken we met Femke van Kronenburg, Gerard Voesten en LOF-coach Antoinette Donkers. Wat leverde het project Innovatiekracht versterken van startende leerkrachten van Femke professioneel en persoonlijk op?

Femke van Kronenburg, destijds leraar op basisschool de Heggenrank, realiseerde zich drie jaar geleden tijdens haar masterstudie Leren en innoveren, hoe belangrijk het is om startende leraren goed te begeleiden. ‘Het is een pittig vak, je kunt niet rustig aan beginnen als je voor de klas staat. Starters hebben vaak moeite om de druk en verantwoordelijkheden in goede banen te leiden, of zijn soms onzeker. Het is zo jammer als ze afhaken, je mist dan als school niet alleen een broodnodige leraar maar ook de frisse ideeën van een nieuwkomer.’

Met een LOF-subsidie startte ze het project Innovatiekracht versterken van startende leraren, voor de stichting Lijn 83 waar 15 scholen onder vallen. Ze ontwierp een netwerk voor startende leraren waarin ze van elkaar kunnen leren en zich sterker kunnen ontwikkelen. Op bijeenkomsten met een facilitator, in een Changelab, kunnen de deelnemers vragen uit de praktijk aan elkaar ‘pitchen’ en samen vanuit de onderwijswetenschap een onderbouwd antwoord zoeken. Dat versterkt hun innovatiekracht en de nieuwe leraren kunnen zo groeien in hun vak. Een goed plan, zo vonden de directeuren van de verschillende scholen van de stichting.

Hobbels op de weg
Maar bij de start van het project bleken er in de praktijk toch hobbels op de weg. De startende leraren (twee groepen van 12) moesten tijd vrijgeroosterd krijgen. Dat bleek met de huidige lerarentekorten ingewikkeld te zijn voor de betrokken scholen en er ontstonden misverstanden in de communicatie.
Femke: ‘Dat was natuurlijk moeilijk! Te meer omdat iedereen in eerste instantie achter het plan stond. Ik heb veel steun gehad van mijn LOF-coach en mijn leidinggevende om toch een werkbare vorm te vinden. En dat is gelukt: na persoonlijke gesprekken met een aantal directeuren en startende leraren zijn we iets later gestart. Een kleinere groep met minder sessies, maar dat werkte gelukkig ook goed.’

Professionele groei
Femke kijkt tevreden terug op het LOF-project dat een jaar heeft gedraaid. Zij heeft het verweven met de masterstudie die zij behaalde in 2018. Het netwerk voor startende leraren bestaat nog steeds, zij het in een aangepaste vorm. De leraren ontmoeten elkaar nu buiten werktijd in het netwerk Young professionals; zij vinden het vooral fijn om met elkaar te sparren. Femke werkt inmiddels als schoolopleider bij Stichting Lijn 83 voor primair onderwijs en is docent Leerteam aan de HAN: ‘Het project is positief geweest voor de organisatie, van hieruit kan het verder groeien. En ik heb er zelf ook veel van geleerd voor mijn studie en mijn nieuwe baan. Intensief samen leren en innoveren pas ik nu ook toe bij mijn pabo-studenten.’

Dit leerde Femke in haar LOF-project:

  • Ik kan beter omgaan met tegenslag en blijf toch enthousiast werken aan wat wél kan;
  • Innoveren in een organisatie kost meer tijd dan ik dacht;
  • Ik heb ondervonden hoe krachtig kenniscreatie is, om echt samen te leren en innoveren in een vrije setting. Ik pas dit nu ook toe bij mijn studenten aan de HAN.

HRM-medewerker Stichting Lijn 83 Gerard Voesten: leren in een netwerk goed voor alle leraren
Als P&O-deskundige weet Gerard Voesten hoe enthousiast startende leraren vaak beginnen, maar ook hoe moeilijk het is om ze voor de organisatie te behouden. ‘Het project van Femke vond ik daarom fantastisch. Ik heb prettig met haar samengewerkt. Natuurlijk was het lastig dat het niet zoals gepland verliep. Maar Femke is een volhouder, ze heeft het even laten rusten en er toen een andere vorm voor gevonden. Het doet me plezier te zien hoe sterk zij zich persoonlijk en professioneel heeft ontwikkeld. En daar heeft onze organisatie ook profijt van. Onze stichting begeleidt starters nu beter en dankzij de onderbouwing van Femke is er beleid en budget voor alle leraren om te leren in een netwerk, om zo de praktijk en de theorie te verbinden. De uitstroom van starters is trouwens heel laag bij ons.’

LOF-coach Antoinette Donkers: investeren in leraren levert altijd wat op
Een LOF-coach begeleidt individuele leraren, LOF-lerarengroepjes en bezoekt ook de school. Antoinette Donkers vond het initiatief van Femke direct interessant: ‘Als persoon kwam Femke bescheiden over, als iemand die niet zo snel op de voorgrond treedt. Tegelijkertijd is ze ook dapper en vasthoudend. In het LOF-traject en door haar opleiding heb ik haar zien groeien: het is een professional die staat voor wat ze wil. Haar passie weet ze meer zichtbaar te maken.’
Antoinette beaamt dat het lastig kan zijn om een schooloverstijgend project te starten. ‘Een project met je eigen leerlingen is wat dat betreft gemakkelijker. Als het om meer scholen gaat, zit je op een andere organisatielaag en dat betekent anders communiceren. Ik vraag me af of de directeuren wel een goede afweging hebben gemaakt want investeren in (startende) leraren levert altijd wat op. Ook in een tijd van lerarentekorten is dat belangrijk. Het is mooi dat Femke het project succesvol heeft afgerond en dat zij nu zelf ook zij-instromers begeleidt.’