Leraar en leerling ontdekken hun kracht in symbiose-onderwijs

Bijna duizend leraren hebben de afgelopen jaren bijzondere LOF-projecten gerealiseerd. In de serie ‘Hoe is het nu met?’ blikken we terug met een leraar, schoolleider en LOF-coach op de resultaten. Voor dit derde artikel spraken we met Marcel Janse, Tonia de Groene en LOF-coach Lian van Beijsterveldt. Wat leverde het project ‘Schooloverstijgend vanuit het vso naar een diploma’ over symbiose-onderwijs van Marcel professioneel en persoonlijk op?

Leerlingen van het OdyZee College in Kloetinge kunnen hun leraar Marcel Janse altijd bellen, ook als ze van school af zijn. Herkenbaar en bereikbaar zijn, rust bieden: die veiligheidsgordel wil hij zijn leerlingen geven. Ze hebben het nodig, want voor velen is het voortgezet speciaal onderwijs een pad met veel hobbels, aldus Marcel. De school startte acht jaar geleden pilots met reguliere scholen om praktijkonderwijs aan te bieden voor leerlingen die met theorievakken alleen niet goed uit de voeten kunnen. Het was aanleiding voor Marcel om een LOF-subsidie aan te vragen voor symbiose-onderwijs: zo kon hij het praktijkonderwijs voor technische vakken verder uitwerken met de Pontes Scholengroep. Leerlingen in de bovenbouw krijgen 14 uur per week les op die school in de praktijkvakken die passen bij het profiel. Uiteindelijk doen ze er ook examen in. Samen met de theorievakken op het OdyZee krijgen ze dan één diploma, waarmee ze goed kunnen doorstromen naar het mbo. Marcel: ‘De leerlingen vinden het groots! Ze zijn trots: ze hoeven geen entreeopleiding meer te doen want ze hebben een diploma op zak. Ik vind het belangrijk dat leerlingen autonoom zijn en zelfstandig kunnen functioneren in de maatschappij. En daar draagt dit aan bij.’

Leraren leren van elkaar
De enthousiaste leraar kreeg het volste vertrouwen van de directie om aan de slag te gaan. De LOF-subsidie gaf hem tijd om het onderwijsprogramma samen met de techniekdocent van het vmbo vorm te geven. En daar komt heel wat bij kijken. ‘Onze leerlingen hebben soms een andere ondersteuning nodig. Neem bijvoorbeeld een leerling met een autistische spectrumstoornis. Als je die een opdracht geeft moet je zorgen voor een gestructureerde uitleg en goede ondersteuning. Ik vond het erg leuk om vmbo-leraren daarin te coachen. Aan de andere kant heb ik als docent theoretische vakken van het techniekonderwijs geleerd.’
Marcel werkte ook mee aan het schrijven van zorgarrangementen met het samenwerkingsverband. Het meest genoot hij van de vrijheid die het LOF-project hem bood. Zo kon hij zijn ideeën uitdragen bij een groter publiek. De finalist van Leraar van het jaar 2015 gaf talloze presentaties op congressen, bij het ministerie van OCW en de Onderwijsraad. Inmiddels is het ook wettelijk geregeld dat leerlingen met praktijkcertificaten en de theorievakken op het vso een volwaardig diploma krijgen waarmee ze kunnen doorstromen naar vervolgonderwijs.

Dit leerde Marcel van zijn LOF-project over symbiose-onderwijs:

  • Goed onderbouwen van je ideeën is belangrijk voor een solist als ik
  • Ik kan mijn visie op het onderwijs nu beter presenteren en ervoor lobbyen
  • Alle nieuwe contacten in het onderwijs hebben me op onverwachte plekken gebracht

Tonia de Groene, directeur OdyZee College: kennis delen tussen sectoren
‘Door wetten en bekostigingsregels was het jarenlang onmogelijk om een leerling op twee scholen onderwijs te bieden en één diploma af te geven. Nu kunnen wij dat gelukkig wel, mede door een stukje financiering van het samenwerkingsverband. Het LOF-project van Marcel paste heel mooi bij die ontwikkeling van onze school. Ik zie dat het hem veel heeft gebracht, doordat hij zo veel mensen heeft ontmoet. Het is stimulerend om anderen, buiten je eigen school, te ontmoeten. Een sterk punt van het gezamenlijk onderwijs geven is dat vso-leraren hun kennis delen met collega’s op het vmbo. Symbiose-onderwijs zal steeds meer een plek krijgen in de toekomst.’

LOF-coach Lian van Beijsterveldt: een leraar die denkt vanuit mogelijkheden
Lian van Beijsterveldt staat niet alleen voor de klas op de Mattheusschool, maar coacht ook studenten, startende leraren en LOF-leraren. ‘Marcels idee kwam voort uit een probleem waar zijn leerlingen tegenaan liepen. Ik heb hem leren kennen als iemand die denkt vanuit mogelijkheden en niet vanuit beperkingen. Hij kreeg het zelfs voor elkaar om een Tweede Kamerlid bij hem op school uit te nodigen. Hij is actief op social media en dat heeft andere leraren en mij ook geïnspireerd om daar meer gebruik van te maken.’
Van Beijsterveldt vindt het belangrijk als coach om aandacht te besteden aan stapsgewijze ontwikkeling. ‘Ik heb gezien dat Marcel werkelijk alles voor zijn leerlingen over heeft. Dat is hartverwarmend. Zijn enthousiasme is aanstekelijk maar heeft ook een risico: dat je te hard van stapel loopt. Gelukkig wordt dit project – en het symbioseonderwijs – verder uitgedragen door de school en is het geborgd.’

Bekijk de video op Leraar24 die van dit project werd gemaakt https://www.leraar24.nl/422788/meer-kansen-voor-vso-leerlingen-met-vmbo-diploma/